
Đã quá quen với cảnh chị em khóc rưng rức khi xem “ Tiếng chim hót trong bụi mận gai “ hoặc “ Cuốn theo chiều gió “ rồi . Thế nên tối qua cô bé ngồi cùng mắt đỏ hoe khi xem DVD drama “ Mặt dây chuyền hổ phách “ ( nguyên bản tiếng Đức là “Das Bernstein-amulett “ ) thì ta cũng chẳng lấy làm ngạc nhiên . Bộ phim kể về mối tình của một cô gái người Đức Barbara với chàng sĩ quan người Nga Belyaev Misha . Cũng lâm ly, bi đát lắm … vì chuyện tình nào mà chả thế ! Song ta lại háo hức xem phim bởi một khía cạnh khác ! Bởi vì bối cảnh và nội dung của phim giống hệt VN thời sau 1975 ! Tưởng chừng sự so sánh rất vô lý và khập khiểng nhưng thật sự là vậy !
Bối cảnh phim dàn trải từ năm 1944 đến 1961 tại nước Đức . Barbara là con gái của một gia đình quý tộc giàu có , lấy chồng là nhà hóa học . Chiến tranh nên chồng đi ra trận chẳng hẹn ngày về . Rồi Đức thua trận và quân Nga tiến vào chiếm vùng gia đình Barbara sống . Người dân hồ hởi mang rượu ra chào đón nhưng những kẻ chiến thắng đã không thèm đếm xỉa đến họ . Những người lính Nga cục mịch, thô lỗ đã đập phá tượng đài nghệ thuật , cướp bóc của cải , đốt sách …
Cảnh này làm lien tưởng đến thời điểm quân giải phóng vào tiếp thu Sài gòn .
Rồi tất cả mọi người bị lùa vào công xã, tài sản bị sung công , thành quả lao động do chính mình làm ra nhưng không được quyền sử dụng . Giống hệt phong trào cưỡng ép vào Hợp tác xã và đi Kinh tế mới ở Việt nam . Cuộc sống trở nên bần cùng , thiéu thốn đủ thứ, ôm đau không có thuốc trị, phải đi mua ở chợ đen . Tiền bạc không có, phải bán cả nữ trang đi để mua mấy viên kháng sinh cho con .Nếu ai đã từng sống ở VN thời “ bao cấp “ thì sẽ hiểu sự thật này như thế nào . Tiếp đó là cảnh đấu tố , con gái kết án cha để cha bị đem ra xử bắn . Y chang đấu tố trong “ cải cách ruộng đất “ ở mình .
Trong thời gian người chồng của Barbara bị bắt làm tù binh thì Barbara đã ngã vào vòng tay của người sĩ quan quân Nga thắng trận . Khi chồng Barbara ra tù trở về với vợ thì vợ đã có con với người sĩ quan Nga kia . Nhưng chồng vẫn cam chịu im lặng chấp nhận , làm ra vẻ không biết gì để tiếp tục tồn tại . Họ lại có thêm với nhau 2 đứa con và muốn sống yên ổn trên mảnh đất cha ông để lại . Nhưng các biến cố tàn khốc dồn dập đã ụp lên gia đình họ , chồng Barbara là trí thức nên bị o ép , phải ngồi tù . Họ bị dồn đến tận cùng của sự tuyệt vọng , không còn lối thoát nào hơn là phải chạy sang phương Tây . Và người sĩ quan Nga Misha , người yêu của Barbara đã giúp cả gia đình họ vượt qua bức tường Berlin để tìm đến tự do …
Tất nhiên tác giả bộ phim này sẽ không biết đến VN thời sau 1975 ra sao . Họ , những người Đức chỉ dựng lại một giai đoạn lịch sử của chính đất nước họ - nước Đức bại trận sau chiến tranh . Thế nhưng sao mà giống VN đến lạ lùng ! Nhất là cảnh phân tán, nỗi đau trong một gia đình . Những người sĩ quan của quân đội miền Nam cũ cũng thế , khi ngồi trại cải tạo thì một số người vợ cũng ngã vào vòng tay của quân “ giải phóng “ . Rồi cảnh “ vượt biên “ …
Khi ta đưa ra nhận xét ấy thì một anh bạn , cũng là Đảng viên trả lời :
“ Dù khác nhau về thời gian và địa lý nhưng giống nhau ở một điểm : đó là cả 2 nước đều được những người Cộng sản giải phóng! Và hậu quả thì tất nhiên sẽ chỉ là một mà thôi ! Vì Cộng sản mãi cũng là CS ,dù có mũi tẹt da vàng hay da trắng mắt xanh ! “
Còn cái cô bé vừa xem phim, vừa dụi măt kia thì bênh vực :
“ Ơ , Cộng sản cũng có người tốt đấy chứ ! Như ông sĩ quan Nga kia chẳng hạn ! “
Nhớ lại một hôm ngồi nhậu , lúc ngà ngà rồi có đưa chuyện chính trị ra bàn luận . Một thằng em chống chế :
“ Sao mọi người cứ lôi quá khứ ra mà mổ xẻ mãi thế ? Có lên án thì cũng chả thay đổi gì lại được nữa rồi ! Sống cho hiện tại đi ! “
Ta nóng máu đập lại :
“ Chú nói ngu bỏ mẹ , phải nhắc đến quá khứ để khỏi lặp lại trong tương lai ! “
Nó chả giận, cười hềnh hệch :
“ Anh chỉ được cái cực đoan ! “
Ta khề khà , xoa đầu nó :
“ Thằng em đẹp trai thế này mà cũng là Đảng viên hả ? “
Mấy thằng em khác nhao nhao :
“ Nó còn là Bí thư chi bộ nữa đấy anh ạ ! Được cái mang tiếng là Đảng viên nhưng thằng này tốt , gái theo ầm ầm !!! “
“ Đảng viên nhưng mà tốt ! “ Láo toét,cái bọn này xỏ xiên thật !!!